دکتر فرشید اربابی، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی

وقتی سرطان تشخیص داده میشود، مهمترین قدم پیش از هر درمانی یک تصمیم است: اینکه درمان از کجا شروع شود و با چه ترتیبی پیش برود. در بیش از بیست سال طبابت دیدهام که همین یک تصمیم چگونه میتواند بقیهٔ زندگی یک انسان را شکل دهد.
من فرشید اربابی هستم، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی با رتبهٔ عالی بورد تخصصی. سرطان را با روشهای غیرجراحی درمان میکنم: پرتودرمانی مدرن، شیمیدرمانی، درمان هدفمند و ایمونوتراپی. چون هر دو سوی درمان، یعنی پرتو و دارو، را میشناسم، بهجای دفاع از یک روش، کل نقشهٔ درمان را در کنار جراح و تیم درمان طراحی میکنم.
در کنار کار بالینی، پژوهشگر و مدرس پزشکی هستم. رادیوسرجری و گامانایف، سرطان پستان و تومورهای مغز و نخاع از زمینههای پژوهشی من است و حاصل این سالها، پیش از هر جا، در تصمیمهایی دیده میشود که در مطب برای بیمارانم میگیرم.
مسیر درمان شما، بر پایهٔ چهار اصل

شناخت کامل بیماری
در نخستین ویزیت، پیش از هر چیز سرگذشت بیماری را از زبان خودتان میشنوم. سپس جواب پاتولوژی، تصویربرداریها (سیتیاسکن، امآرآی یا پتاسکن) و آزمایشها را خودم بررسی میکنم تا نوع و مرحلهٔ بیماری دقیق روشن شود. اگر بخشی از این تصویر کامل نباشد، میگویم چه بررسی دیگری لازم است.
وقتی با جواب پاتولوژی به مطب میآیید، نخستین کار شروع درمان نیست؛ کاملکردن تصویر بیماری است. نوع دقیق تومور، میزان گسترش و ویژگیهای مولکولی آن روشن میشود و تازه پس از آن، ترتیب درمان مشخص میشود.

طراحی نقشهٔ درمان
با همهٔ این دادهها و در هماهنگی با جراح و تیم درمان، تعیین میکنیم درمان با شیمیدرمانی، پرتودرمانی، ایمونوتراپی یا جراحی شروع شود. این ترتیب برای هر بیمار متفاوت است و بر نتیجه اثر مستقیم دارد. نقشهٔ درمان را با زبانی ساده برایتان توضیح میدهم و به همهٔ پرسشهایتان پاسخ میدهم.
درمان سرطان کار تیمی است: انکولوژیست، جراح، رادیولوژیست، پاتولوژیست، فیزیک پزشکی، متخصص تغذیه و روانشناس. من جای جراح را نمیگیرم؛ در کنار او، بخش غیرجراحی درمان را طراحی و هدایت میکنم.

درمان دقیق، با کمترین آسیب
پرتودرمانی با روشهای مدرن مانند IMRT و توموتراپی، و در موارد خاص رادیوسرجری و گامانایف، انجام میشود تا دوز کافی به تومور برسد و اندامهای سالم اطراف کمترین آسیب را ببینند. جلسهٔ پرتودرمانی دردناک نیست: چند دقیقه بیحرکت دراز میکشید و دستگاه کارش را انجام میدهد. شیمیدرمانی، درمان هدفمند یا ایمونوتراپی هم، اگر لازم باشد، در همین نقشه جای میگیرد.
هدف فقط از بین بردن تومور نیست؛ این است که با کمترین عارضه و کمترین هزینه به زندگی عادیتان برگردید. در سرطان حنجره، این هدف گاهی به معنای حفظ حنجره و توانایی حرفزدن است.

همراهی در طول درمان
عوارض احتمالی، مانند خستگی، تغییرات پوستی یا التهاب دهان، پیش از شروع درمان برایتان توضیح داده میشود تا غافلگیر نشوید. در طول درمان، ویزیتهای منظم دارید و عوارض بهموقع کنترل میشوند. عوارض پوستی پرتودرمانی پستان یکی از موضوعهای مقالههای علمی من بوده است.
از من وعدهٔ قطعی نمیشنوید. هر مرحله را ساده و کامل توضیح میدهم: چه کاری انجام میدهیم، چرا، و چه چیزی در توان درمان نیست. به این ترتیب همیشه میدانید در مسیر درمان چه میگذرد.

پیگیری پس از درمان
مسیر درمان با آخرین جلسه تمام نمیشود. ویزیتهای پیگیری با فاصلههای منظم ادامه پیدا میکند تا پاسخ به درمان ارزیابی شود، عوارض دیررس زیر نظر بماند و هر تغییری زود دیده شود.
پیش از نخستین ویزیت
برای نخستین ویزیت، جواب پاتولوژی (نمونهبرداری) و تصویربرداریها را همراه داشته باشید. مسیر درمان در این مطب پس از قطعیشدن تشخیص آغاز میشود.
درمان انواع سرطان، با تجربهٔ ویژه در این حوزهها
تومورهای مغز و نخاع
سرطان پروستات
سرطان پستان
سرطانهای دستگاه گوارش
سرطانهای سر و گردن
سایر سرطانها
تحصیلات، عضویتها و سوابق علمی
تحصیلات
عضویتها و سوابق علمی
- رتبهٔ عالی بورد تخصصی رادیوتراپی و انکولوژی
- عضو انجمن اروپایی انکولوژی پزشکی (ESMO)
- عضو انجمن رادیوتراپی انکولوژی ایران (ESCO)
- عضو هیئت بورد المپیاد علمی دانشجویان پزشکی کشور
- ریاست مرکز مطالعات و توسعهٔ آموزش پزشکی (EDC) دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
- طراحی و راهاندازی مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
- مشارکت در تدوین کوریکولوم و آموزش مداوم رشتهٔ رادیوتراپی انکولوژی
- طراحی و برگزاری کارگاههای آزمونهای بالینی، پزشکی مبتنی بر شواهد، استدلال بالینی و جستوجوی منابع علمی
- سرپرستی بیش از ۲۰ پایاننامه
پژوهش و آموزش؛ پشتوانهٔ تصمیمهای درمانی
در کنار مطب، بخشی از وقتم به پژوهش میگذرد و دلیلش بالینی است: هر پرسشی که پژوهش به آن پاسخ میدهد، تصمیم درمانی را برای بیمار بعدی دقیقتر میکند. مقالههای فارسی من به موضوعهایی مانند عوارض پوستی پرتودرمانی پستان و اثر پرتودرمانی لگن بر شمارش سلولهای خونی پرداختهاند و مقالههای انگلیسیام بیشتر دربارهٔ ژنتیک سرطان پستان است.
نیمهٔ دیگر کار علمی من آموزش پزشکی است؛ از کارشناسی ارشد این رشته تا ریاست مرکز EDC دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و برگزاری کارگاههای پزشکی مبتنی بر شواهد و استدلال بالینی. این تجربه در مطب هم به کار میآید: هر تصمیم را با شواهد علمی میسنجم و آن را به زبانی ساده برای بیمار توضیح میدهم.
زمینههای پژوهشی:
- رادیوسرجری استریوتاکتیک و گامانایف
- کاربردهای پرتودرمانی مدرن
- سرطان پستان
- تومورهای مغز و نخاع
- آموزش پزشکی

