یکی از دغدغه‌های رایج در میان مردم این است که آیا سرطان سینه می‌تواند واگیردار باشد یا خیر. برخی تصور می‌کنند تماس نزدیک با فرد مبتلا ممکن است منجر به انتقال بیماری شود، اما این باور نادرست است. سرطان سینه برخلاف بیماری‌های عفونی ناشی از ویروس یا باکتری، قابلیت سرایت از فردی به فرد دیگر را ندارد. با این حال، همین ترس اشتباه گاهی موجب می‌شود بیماران احساس انزوا و تنهایی کنند. در این مقاله به بررسی دقیق این موضوع می‌پردازیم تا علاوه بر رفع این نگرانی، بر ضرورت حمایت روحی و همراهی بیماران در مسیر درمان تأکید شود.
آیا سرطان سینه واگیردار است؟
سرطان سینه به هیچ وجه یک بیماری مسری نمی‌باشد و شما نمی‌توانید این بیماری را از شخص دیگری بگیرید حتی اگر با او تماس بدنی داشته باشید و یا به صورت مشترک در یک خانه زندگی کنید. به طور کلی هیچ روشی برای انتقال سرطان سینه از یک بیمار مبتلا به سرطان سینه به افراد سالم وجود ندارد. حتی با انتقال سلول‌های سرطانی از بدن یک فرد بیمار به بدن یک فرد سالم نیز نمی‌توان این بیماری را انتقال داد زیر سیستم ایمنی در بدن فرد سالم تمام سلول‌های خارجی را از بین می‌برد. اما اگر بخواهیم به دلایلی که منجر به ایجاد این شایعات شده است اشاره کنیم می‌توانیم این موارد را ذکر کنیم.
بیماری سرطان سینه یک بیماری ترسناک برای خانم‌ها می‌باشد بنابراین با توجه به اطلاعات غلط ممکن است این بیماری در بین افراد کم سواد به عنوان یک بیماری مسری شناخته شود.
در برخی موارد ممکن است در میان اعضای یک خانواده چندین نفر مبتلا به سرطان سینه شوند و افراد دیگر با مشاهده‌ی این خانواده به این باور غلط برسند که سرطان سینه مسری بوده بنابراین از اعضای این خانواده فاصله می‌گیرند. همان طور که اشاره شده سرطان سینه بیماری است که می‌تواند توسط ژن‌های بیماریزا از والدین به فرزندان انتقال پیدا نماید، بنابراین مشاهده‌ی 2 خواهر که مبتلا به این بیماری هستند و یا مادر و دختری که همزمان مبتلا به سرطان سینه شده‌اند با اینکه یک اتفاق نادر می‌باشد اما ممکن است اتفاق بیفتد. در صورت مشاهده‌ی این مورد در اعضای یک خانواده باید بدانید که عوامل ژنتیکی در این بیماری نقش داشته‌اند.
افرادی که با یکدیگر زندگی می‌نمایند و یا دوستان صمیمی معمولاً سبک زندگی مشابهی دارند، به عنوان مثال مصرف الکل، داشتن رژیم غذایی ناسالم، چاقی و اضافه وزن، مصرف قرص‌های پیشگیری از بارداری، تماس با مواد آلاینده و غیره جزء مواردی است که ممکن است در میان افراد با رابطه‌ی نزدیک یکسان باشد بنابراین ابتلاء همزمان دو دوست یا دو همکار به این بیماری نمی‌تواند دلیلی بر مسری بودن این بیماری باشد بلکه در این مورد باید به عواملی که منجر به افزایش خطر سرطان سینه می‌شود در بین این افراد توجه داشت.
- سونوگرافی از لگن
- ام آر آی
- سی تی اسکن
- اسکن PET
- آزمایش خون (بالا بودن سطوح CA-125 می‌تواند نشانه‌ای از سرطان باشد)
- ارزیابی جراحی
- لاپاراسکوپی
در انتها باید این نکته را بدانید که بر اساس تمام تحقیقاتی که تاکنون انجام شده است هیچ گونه مدرکی وجود ندارد که نشان دهد بودن در کنار بیمار مبتلا به سرطان سینه، رابطه جنسی با او، بوسیدن، تنفس هوای مشترک و یا هرگونه تماس دیگر می‌تواند منجر به انتقال سرطان سینه شود زیرا همان طور که پیشتر اشاره شد این بیماری ماهیت جداگانه‌ای دارد و از طریق عوامل بیماری زا مانند ویروس، باکتری و یا سایر عوامل بیماریزا منتقل نمی‌شود.
شما با داشتن یک سبک زندگی سالم، شناخت عواملی که منجر به افزایش احتمال بروز سرطان سینه می‌شود، معاینات ماهیانه و غربالگری‌های منظم سینه می‌توانید از این بیماری پیشگیری نمائید.
عوامل واقعی ابتلا به سرطان سینه
عوامل واقعی ابتلا به سرطان سینه ترکیبی از ژنتیک، هورمون‌ها، سبک زندگی و محیط اطراف هستند که در کنار هم می‌توانند احتمال بروز بیماری را افزایش دهند. از مهم‌ترین عوامل می‌توان به جهش‌های ژنتیکی در ژن‌های BRCA1 و BRCA2، سابقه خانوادگی و تراکم بالای بافت سینه اشاره کرد. همچنین شروع زودهنگام قاعدگی، یائسگی دیرهنگام و انجام طولانی‌مدت هورمون‌درمانی جایگزین از عوامل هورمونی مؤثر محسوب می‌شوند. در کنار این‌ها، اضافه‌وزن، مصرف الکل، کم‌تحرکی و سیگار نیز می‌توانند ریسک ابتلا را بیشتر کنند. قرار گرفتن در معرض پرتو‌های پرتودرمانی یا برخی مواد شیمیایی محیطی نیز نقش دارند. با این حال باید توجه داشت که بسیاری از زنان بدون هیچ‌کدام از این عوامل به سرطان سینه مبتلا می‌شوند و بالعکس، برخی با وجود عوامل خطر هرگز دچار آن نمی‌گردند.
آیا تماس روزمره با بیمار سرطانی خطرناک است؟
تماس روزمره با بیمار سرطانی هیچ خطری برای اطرافیان ندارد، زیرا انتقال سرطان از فردی به فرد دیگر امکان‌پذیر نیست. سرطان برخلاف بیماری‌های عفونی توسط ویروس یا باکتری ایجاد نمی‌شود و بنابراین از طریق بغل کردن، بوسیدن یا حتی صرف غذا با بیمار قابل سرایت نیست. تنها در برخی شرایط خاص، مثل دوران شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، ممکن است پزشک توصیه‌هایی درباره تماس با مایعات بدن بیمار داشته باشد که این موارد موقتی و بیشتر برای محافظت از اطرافیان در برابر عوارض داروهاست. در نتیجه، ارتباط نزدیک و عادی با بیماران نه‌تنها ایمن است، بلکه حمایت روحی و عاطفی نقش مهمی در روند درمان و بهبود کیفیت زندگی آن‌ها ایفا می‌کند.
راه‌های پیشگیری و کاهش ریسک سرطان سینه
راه‌های پیشگیری و کاهش ریسک سرطان سینه بیشتر بر تغییر سبک زندگی و مراقبت‌های بهداشتی متمرکز است. انجام فعالیت‌های بدنی منظم مانند پیاده‌روی سریع یا دویدن به مدت حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته با کاهش سطح هورمون‌های در گردش در بدن، خطر ابتلا را کمتر می‌کند.
همچنین حفظ وزن سالم اهمیت زیادی دارد، چرا که اضافه‌وزن به‌ویژه پس از یائسگی یکی از عوامل افزایش‌دهنده ریسک است. پرهیز یا محدود کردن مصرف الکل و ترک سیگار نیز از اقدامات مهم محسوب می‌شوند، زیرا این دو عامل با بروز انواع سرطان‌ها از جمله سرطان سینه ارتباط دارند. علاوه بر این، تغذیه سالم شامل مصرف میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده، چربی‌های اشباع و قند‌های افزوده، می‌تواند به سلامت عمومی بدن و کاهش احتمال ابتلا کمک کند.
سوالات متداول
آیا سرطان از طریق خون منتقل می‌شود؟
خیر، سرطان سینه از طریق خون به دیگران منتقل نمی‌شود و مانند بیماری‌های عفونی قابل سرایت نیست. درست است که سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق جریان خون در بدن فرد بیمار حرکت کرده و به اندام‌های دیگر متاستاز دهند، اما این موضوع ربطی به انتقال بیماری به فرد دیگر ندارد.
آیا استفاده از وسایل شخصی فرد مبتلا خطرناک است؟
خیر، استفاده از وسایل شخصی فرد مبتلا به سرطان سینه هیچ خطری برای دیگران ندارد، زیرا این بیماری مسری نیست. سلول‌های سرطانی تنها در بدن همان فرد می‌توانند رشد کنند و در بدن فرد سالم توانایی بقا ندارند. بنابراین تماس با لباس، ظروف یا سایر وسایل شخصی بیمار باعث انتقال سرطان نمی‌شود.
چرا چند نفر در یک خانواده به سرطان سینه دچار می‌شوند؟
دلیل ابتلای چند نفر از اعضای یک خانواده به سرطان سینه می‌تواند به عوامل ژنتیکی مشترک برگردد، چرا که حدود ۵ تا ۱۰ درصد موارد سرطان سینه ارثی هستند. جهش‌های ژنی مانند BRCA1 و BRCA2 به طور قابل توجهی احتمال ابتلا به سرطان سینه و تخمدان را افزایش می‌دهند. علاوه بر این، سبک زندگی و شرایط محیطی مشابه در میان اعضای خانواده نیز می‌تواند نقش داشته باشد.
