هر کودک مبتلا به تومور مغزی ممکن است علائم متفاوتی را تجربه نماید. علائم وابسته به اندازه و موقعیت تومور در مغز، متفاوت هستند.
برخی از علائم به علت افزایش فشار مایع درون مغز اتفاق می افتند. (بجز کودکان خیلی کوچک تر که استخوان های جمجمه آن ها، هنوز با هم ترکیب نشده اند.) چرا که در جمجمه فقط بافت های لطیف و نرم مغز و مایع مغزی وجود دارند و جایی برای جسم اضافی وجود ندارد.
علائم شایع تومور مغزی در کودکان
هر گونه تومور یا بافت اضافی یا مایع با ایجاد فشار بر مغز باعث ایجاد این علایم خواهد شد:
افزایش فشار داخل جمجمه (ICP)
افزایش فشار مغز به علت بافت اضافی یا مایع اضافی در مغز ایجاد می شود. به دلیل بسته شدن یک یا بیش از یکی از بطن های مغز که مایع مغزی_نخاعی را تخلیه می کنند، افزایش فشار مغز اتفاق می افتد و ممکن است این علایم را ایجاد می کند.
- سردرد
- استفراغ (معمولا صبح ها)
- تهوع
- تغییرات شخصیتی
- زود رنجی و عصبانیت
- خواب آلودگی و رخوت
- افسردگی
- کاهش عملکرد قلب و ریه و در نهایت اغماء و کما (در زمانی که معالجه و درمان در زمان مناسب صورت نگیرد.)
علائم تومور مغزی در قسمت جلویی مغز (مخ)
- حملات ناگهانی (تشنج)
- تغییرات بینایی
- صحبت جویده جویده
- فلج یا ضعف جسمانی در نیمه بدن یا نصف صورت
- ICP (افزایش فشار داخل جمجمه)
- خواب آلودگی، رخوت و یا گیجی
- تغییرات شخصیتی و قضاوت تحلیل رفته
- از دست دادن حافظه کوتاه مدت
- اختلال در طرز راه رفتن و دویدن
- مشکل در ارتباطات
علائم تومور مغزی در ساقه مغز
- حملات تشنج
- مشکلات غدد مترشحه داخلی (دیابت یا نوسانات هورمون ها)
- تغییرات در بینایی یا دوبینی
- سردرد ها
- فلج اعصاب، فلج عضلات صورت یا فلج نیمه بدن
- تغییرات در تنفس
- افزایش فشار داخل جمجمه (ICP)
- دست و پا چلفتگی یا اختلال در راه رفتن اختلالات شنوایی
- تغییرات شخصیتی
علائم تومور مغزی در مخچه
ICP افزایش فشار داخل جمجمه ای
- استفراغ (که معمولا صبح ها بدون حالت تهوع رخ می دهد.)
- سردرد
- حرکات غیر ارادی
- مشکلاتی در راه رفتن
علائم تومور مغزی ممکن است با سایر وضعیت ها و مشکلات پزشکی، مشابه باشد. برخی تومور‌های هیپوفیز ممکن است باعث دیابت اینسیپیدوس شوند و علایم ناشی از آن به خاطر اختلالات الکترولیت ها (نمک های طبیعی بدن) باشد و یا باعث تغییرات ذهنی شوند.
برخی از مردم با تومور‌های عمیق تالاموس، الگو‌های غذایی نامتعارفی دارند. تشخیص این تومور‌ها به خصوص در بالغین مشکل است چرا که خیلی دور از انتظار است که عادات عجیب غذا خوردن به علت تومور مغزی باشد.
نحوه تشخیص تومور مغزی در کودکان
علاوه بر شرح حال و معاینه فیزیکی کامل کودک، انجام اقدامات تشخیصی دیگری نیز لازم می باشد. مهم ترین این اقدامات تشخیصی عبارتند از:
معاینه عصبی
در این معاینه رفلکس ها، قدرت عضلانی، حرکات دهان و چشم، تطابق و هوشیاری کودک مورد ارزیابی قرار می گیرد.
سی تی اسکن
سی تی اسکن یک روش تشخیصی است که با استفاده از؛ امواج اشعه X و کامپیوتر، از بدن تصویر برداری انجام می شود. این روش تشخیصی جزئیات هر یک از اعضای بدن را نشان می دهد.
این جزئیات شامل اطلاعاتی در مورد: استخوان ها، عضلات، چربی و همینطور اعضایی مانند مغز است. سی تی اسکن نسبت به سایر تصویر برداری های معمولی، از دقت بسیار بالاتری برخوردار است.
ام آر آی (MRI)
ام آر آی وسیله ای است که از ترکیب: یک آهنربای بزرگ، امواج رادیوفرکوئنسی و همچنین یک کامپیوتر ساخته شده است و هدف آن ایجاد تصاویر دقیق از ارگان ها و اعضای بدن می باشد.
MRI روشی بسیار دقیق و کارآمد برای مشاهده مغز و نخاع، است.
آنژیوگرام
در این روش تشخیصی؛ ماده ی رنگی مخصوصی به عروق بیمار تزریق می شود. این ماده رنگی باعث مشخص شدن شکل رگ ها، در تصاویر به دست آمده در عکس برداری معمولی، می شود.
امروزه این تست کمتر از قبل مورد استفاده قرار می گیرد. چراکه روش هایی همچون؛ سی تی اسکن و MRI می توانند تصاویری دقیق، با کیفیت تر و شبیه به آنژیوگرام (برای مشاهده ی عروق خونی مغز) ایجاد نمایند.
میلوگرام
میلوگرام یا رادیوگرافی از طناب نخاعی است و همانند آنژیوگرافی است که در آن از اشعه X معمولی استفاده می شود.
نمونه برداری از مایع نخاع
یک سوزن مخصوص در قسمت پایین کمر به داخل حفره ی نخاعی وارد می شود. با این روش مقدار کمی از مایع مغزی_نخاعی از بیمار گرفته می شود.
تصویر برداری پزشکی هسته ای (PET)
تصاویر تشخیصی این روش؛ مطابق با عملکرد و فعالیت متابولیکی سلول ها، است. پت اسکن در مواقعی ممکن است سرطانی را نشان دهد که در ام آر آی یا سی تی اسکن مشخص نشده اند!
توجه داشته باشید که انتخاب هرکدام از روش های تشخیصی برای شناسایی سرطان مغز، به: نوع تومور، محل قرار گیری تومور، مشخصات تومور و صلاحدید پزشک متخصص، بستگی دارد.
درمان تومور مغزی در کودکان
اگر کودک شما مبتلا به تومور مغزی است شاید بخواهید با یک پزشک متخصص دیگر نیز مشورت کنید. در واقع برخی از شرکت های بیمه تنها در صورتی هزینه های درمان را تقبل می کنند که؛ پزشک متخصص دیگری هم نظر تکمیلی خود را در مورد بیمار، ارائه داده باشد.
انجمن سرطان آمریکا اظهار می کند که؛ صرف زمان و وقت بیشتر برای دریافت نظر دوم از پزشک متخصص دیگر، تاثیری در کاهش طول عمر کودک و یا مختل شدن نتیجه درمانی وی نخواهد داشت!
آرامش ذهنی ای که بعد از گرفتن نظر پزشک دیگر به دست خواهید آورد، به اندازه ای ارزشمند است که انجام این کار را توجیه پذیر می کند.
روش پیشنهادی پزشک متخصص برای درمان تومور مغزی کودکان به فاکتور‌های زیر بستگی دارد:
- سن کودک
- وضعیت سلامت کلی کودک
- سابقه ی بیماری های قدیمی و راهکار‌های درمانی امتحان شده از قبل
- نوع، محل و اندازه ی تومور
- وسعت بیماری
- تحمل کودک نسبت به روش های درمانی، دارو‌ها و اعمال جراحی
- حدس پزشک از روند بیماری کودک
روش درمانی تومور مغزی در کودکان ممکن است یک یا چند مورد از روش های زیر را شامل شود:
جراحی تومور مغزی
معمولا عمل جراحی، اولین قدم در درمان تومور‌های مغزی است. هدف اصلی این روش درمانی؛ برداشتن حداکثر تومور با حفظ عملکرد مغز می باشد.
گاهی اوقات هدف جراحی برداشتن قسمت کوچکی از تومور مغزی برای نمونه برداری و انجام بررسی های دقیق تر خواهد بود.
معمولا این روش در مواقعی انجام می شود که تومور در محل حساسی قرار گرفته و توسط ارگان های مهمی احاطه شده باشد و جراحی این تومور، آسیب زیادی به جای بگذارد.
شیمی درمانی
- رادیوتراپی
- تجویز کورتون برای کاهش تورم
- تجویز داروهای ضد تشنج (برای کاهش و کنترل تشنج)
- شنت گذاری (شنت VP): شنت VP در سر بیمار کار گذاشته خواهد شد و مایع اضافی را از مغز بیمار به ناحیه شکم وی منتقل خواهد کرد. این شنت نقش مهمی در کنترل فشار داخلی مغز، دارد.
- پیوند مغز استخوان
- درمان های نگهدارنده (برای عوارض ناشی از تومور یا عوارض درمان آن)
- بازتوانی: برای به دست آوردن و جبران مهارت های حرکتی و قدرت عضلاتی که از دست رفته اند. گفتار درمانی، فیزیوتراپی و کاردرمانی و… که برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد.
- استفاده از آنتی بیوتیک (برای جلوگیری از عفونت)
- پیگیری مرتب برای کنترل بیماری
- کشف عود زودرس
- مدیریت عوارض ناشی از تومور و عوارض درمان
پیش آگهی تومور مغزی کودکان
پیش آگهی مبتلایان به چندین عامل وابسته است که عبارتند از:
- نوع تومور
- وسعت بیماری
- محل و اندازه تومور
- وجود و یا عدم وجود متاستاز
- سن بیمار
- پاسخ تومور نسبت به درمان
- شرایط سلامت کلی کودک
- تحمل کودک برای روش های درمانی مختلف
مانند سایر تومور‌ها، عمر طولانی مدت و پیش آگهی در هر فردی نسبت به فرد دیگر، متفاوت است. درمان موثر و توجه فوق العاده ی پزشکی، مهم ترین عوامل موثر در تعیین پیش آگهی هستند.
پیگیری طولانی مدت، از پایه های مهم در درمان کودک مبتلا به تومور مغزی است. عوارض رادیوتراپی و شیمی درمانی یا سرطان هایی که ممکن است در آینده ایجاد شوند، می توانند در بیمارانی که از تومور مغزی نجات پیدا کرده اند، آزار دهنده باشند.
توجه داشته باشید در مواقعی بازتوانی مهارت های حرکتی و عضلات از دست رفته نیاز به پروسه ی زمانی طولانی تری دارد. گفتار درمانی و کار درمانی جزء لاینفک اقدامات بازتوانی هستند.
- تحقیقات بیشتری لازم است، تا نتایج درمان بهتر و عارضه های آن کمتر شوند. هر روزه داروهای جدیدی کشف می شوند که باعث افزایش طول عمر و کاهش عوارض مذکور می شوند.
source:https://www.neurology.columbia.edu/patient-care/specialties/child-neurology?id=36972
